Tunceli’de, yöre halkı tarafından kutsal kabul edilen ve sarp kayalardan akan 40 su kaynağından oluşan Munzur Gözeleri’nin, ‘Doğal sit- nitelikli doğal koruma alanı’ statüsünden; ‘Doğal sit- sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı’ statüsüne düşürülmesi büyük bir protestoya neden oldu. Ovacık ilçesine 17, kent merkezine ise 80 kilometre uzaklıkta bulunan Munzur Gözeleri, 28 Temmuz 2023 tarihinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kararıyla ‘Doğal sit-nitelikli doğal koruma alanı’ ve ‘Doğal sit-sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı’ olarak tescil edildi.
Munzur Gözeleri’nin koruma derecesinin değiştirilmesiyle ilgili olarak, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Tunceli Şubesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kararının iptali için Erzincan İdare Mahkemesi’nde dava açtı. Davada, tescil edilen alanlardan yalnızca Munzur Gözeleri’ne ilişkin kısmın yürütmesinin durdurulması ve iptali talep edildi. Mahkeme sürecine yönelik olarak, 4 kişilik bilim ekibi tarafından Munzur Gözeleri’nde keşif yapıldı. Keşif sırasında toplanan yöre halkı, bu duruma tepki gösterdi.
Hukuksuzluk İddiası
Türkiye Barolar Birliği (TBB) Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu üyesi Avukat Barış Yıldırım, verilen kararın hukuksuz olduğunu belirterek, “Ovacık ilçesi Ziyaret köyü sınırları dahilinde bulunan Munzur Gözeleri’ndeyiz. Munzur Gözeleri, Munzur Vadisi Milli Parkı’nın temel kaynak değeridir ve Munzur Nehri’nin kaynağıdır. Burası 17 Temmuz 2003 tarihinde Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 1’inci derece doğal sit alanı olarak ilan edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na göre 1’inci derece sit alanları, özellikle doğal güzelliklere sahip, ender ekosistem alanlarını kapsar ve bu alanlarda bilimsel amaçlı çalışmalar dışında insan etkileşimine kesinlikle izin verilmez. Ancak, geçen yıl 25 Temmuz 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın olumlu kararıyla, 1’inci derecede doğal sit alanı, 2’nci derecede doğal siteye, yani nitelikli doğal koruma alanına dönüştürülmüştür. Bu durum hukuka aykırıdır” dedi.
Kutsal Mekan ve Toplumsal Değerler
Alevi dedesi Zeynel Kete, Munzur Gözeleri’nin kutsal bir mekan olduğunu vurgulayarak, “Bir toplumun kutsal mekanı, o toplumun varlığını ve birliğini ifade eder. Dünyanın her yerinde toplumların kutsal mekanları vardır ve bu yerler, toplumların kültürel hafızası, tarihsel arka planı ve yeniden doğuşu için önemlidir. Asla bu coğrafyaya karşı sigara bile içmezlerdi. Aşiretler, kendi aralarında husumet çıktığında buraya gelir, sorunları çözdüklerinde bu coğrafyaya gelir ve niyaz ederlerdi. Bir damla su bir tas su içerlerdi ve bu coğrafyayla ruhsal bir bağ kurarlardı. Adaleti ve ahlakı esas alan bir karar verilmesini temenni ediyoruz” şeklinde konuştu.
Eyleme katılanlardan Birgül Aydoğan ise, “Burası bizim için kutsal bir yer. Burası olmadan biz burada yaşayamayız. Aynı zamanda doğası çok güzel. Lütfen buraya kıymayın” diyerek düşüncelerini ifade etti.
Kaynak: Son Dakika
