Dünya Meteoroloji Örgütü: 2024 kayıtlardaki en sıcak yıl olma yolunda

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO(, Azerbaycan’ın başşehri Bakü’de bugün başlayan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi (UNFCCC) 29. Taraflar Konferansı (COP29) kapsamında “2024 İklim Durumu Güncellemesi” başlıklı raporunu yayımladı.

Raporda, “ocak-eylül devrinde global ortalama yüzey hava sıcaklığı, (sıcaklık artışına neden olan) El Nino hava olayının da tesiriyle sanayi öncesi ortalamanın 1,54 santigrat derece üzerindeydi. 2024 yılı, global ortalama sıcaklıkların uzun vadeli yüksek aylık düzeylerinin akabinde kayıtlardaki en sıcak yıl olma yolunda.” sözü kullanıldı.

“EN SICAK ON YIL”

Atmosferde daima artan sera gazı düzeyleri nedeniyle iklim değişikliğinin süratle artan tesirine karşı bir kere daha “teyakkuza geçilmesi” uyarısı yapılan raporda, 2015-2024 periyodunun kayıtlardaki en sıcak on yıl olacağı bildirildi.

Raporda, “Buzul kaybı, deniz düzeyinin yükselmesi ve okyanusun ısınması hızlanıyor. Çok hava şartları dünya genelindeki topluluklara ve ekonomilere ziyan veriyor. Çok hava ve iklim olayları büyük ekonomik ve insan kayıplarına yol açıyor. Hava ve iklim aşırılıkları sürdürülebilir kalkınmayı genel olarak etkiledi, besin güvensizliğini kötüleştirdi ve yerinden edilme ile göçü artırdı.” sözleri kullanıldı.

Tehlikeli sıcaklıkların milyonlarca insanı etkilediği kaydedilen raporda, ağır yağışın, sellerin ve tropikal siklonların büyük can kayıplarına ve hasara neden olduğuna işaret edildi.

“SICAKLIK REKOR DÜZEYLERE YÜKSELDİ”

Bazı bölgelerdeki daima kuraklık durumunun, El Nino’nun tesiriyle daha da berbata gittiği belirtilen raporda, sera gazı düzeylerinin 2023’te rekor düzeylere ulaştığı ve 2024’te de emsal düzeylerde olmaya devam ettiği kaydedildi.

Raporda, dünyanın, sera gazı salınımlarını azaltarak global ısınmayı sınırlamayı hedefleyen global Paris Mutabakatı amaçlarına ulaşmanın uzağında olduğu da yer aldı.

2023’te okyanus ısısının kayıtlardaki en yüksek düzeyde olduğu hatırlatılan raporda, elde edilen ön bilgilerin 2024’ün de benzeri düzeylerde devam ettiğini gösterdiğine dikkati çekildi.

DÜNYA, PARİS MUAHEDESİ’NİN UZUN VADELİ GAYELERİ KARŞILANAMIYOR

Raporda görüşlerine yer verilen BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “İklim felaketi sıhhati vuruyor, eşitsizlikleri artırıyor, sürdürülebilir kalkınmaya ziyan veriyor ve barışın temellerini sarsıyor. Bundan en çok etkilenenler savunmasız beşerler.” tabirlerini kullandı.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise bu yıl ortalama ısınma süreksiz olarak 1,5 santigrat dereceyi aştığı için Paris Muahedesi’nin uzun vadeli global ortalama sıcaklık artışını sanayi öncesi düzeylerin 2 santigrat derecenin çok altında tutma gayesinin karşılanamadığını vurguladı.

Saulo, “Her bir derecelik ısınmanın kıymetli olduğunu kabul etmek değerli. 1,5 santigrat derecenin altında yahut üstünde bir ısınma düzeyi, global ısınmanın her ek artışı iklim uçlarını, tesirlerini ve risklerini artırır. Bu yıl dünyanın farklı bölgelerinde gördüğümüz rekor kıran yağışlar ve seller, süratle ağırlaşan tropikal siklonlar, ölümcül sıcaklıklar, amansız kuraklık ve şiddetli orman yangınları ne yazık ki yeni gerçekliğimiz ve geleceğimizin habercisi.” değerlendirmesinde bulundu.

Acilen sera gazı emisyonlarını azaltma, değişen iklim şartlarını izleme ile manaya yeteneğini güçlendirme davetinde bulunan Saulo, iklim değişikliği ve çok hava olaylarıyla gayret için “Herkes İçin Erken Uyarılar” teşebbüsünün değerine işaret etti.