ABD’nin 47. Başkanı seçilen Trump, ocakta göreve başlayacak

Kamala Harris ve Donald Trump’ın yarıştığı ABD başkanlık seçimlerinde sonuç aşikâr.

Oyların yaklaşık yüzde 87’sini sayılırken, Trump yüzde 51 oy oranı ile yüzde 47,5 oy alan Harris’e karşı önde.

ZAFERİNİ İLAN ETTİ

ABD seçimlerinin resmi olmayan sonuçları açıklanmaya devam ederken, Trump, “47. lider seçilmem münasebetiyle Amerikan halkına teşekkür ediyorum” kelamlarıyla zaferini ilan etti.

Başkanlık için gereken delege sayısını aştığı ABD basını tarafından da duyurulan Trump, sonuçların katılaşmasıyla 20 Ocak 2025’te yemin ederek vazifeye resmen başlayacak.

OY SAYIM SÜRECİ

ABD’de seçim süreci, seçim gününden sonra da uzun bir süreyi kapsıyor. Sandıklar kapandığında, resmi oy sayımı (canvass) kademesi başlıyor.

Bu basamakta, posta yoluyla kullanılan oylar, sayım sürecini yavaşlatabiliyor. Oy sayımında yaşanabilecek aksaklıklar, yasal itirazlar ya da oy pusulalarıyla ilgili problemler da sayımın uzamasına neden olabiliyor.

Oy pusulalarına seçim vazifelileri yahut birtakım eyaletlerde sandık vazifelileri tarafından da itiraz gelebiliyor.

İtirazlardan sonra, oy pusulaları seçim yetkilileri tarafından inceleniyor ve evraka işlenmeden evvel eyalet oy sayım konseylerine sunuluyor.

Yeniden sayım, adaylar, mahkemeler yahut seçmen kümeleri tarafından da talep edilebiliyor, fakat bu kurallar eyaletler ortasında değerli ölçüde farklılık gösterebiliyor.

Başkanlık seçiminde yarışan adaylardan biri, oy sayım sürecinde başkanlık için gereken delege sayısına ulaştığı an seçilmiş lider (president-elect) unvanıyla anılmaya başlıyor.

SONULARIN ONAYLANMASI

Oy sayımının akabinde çıkan sonuçların eyaletler tarafından resmi olarak onaylanması için son tarih 11 Aralık.

Sonuçları birinci olarak ülkedeki yaklaşık 3 bin bölgenin yetkilisi, daha sonra da eyalet seviyesindeki amirler onaylıyor.

Bu etapta da taraflar sonuçlara mahkemede itiraz etme yoluna gidebiliyor.

Tarihler, eyaletlere nazaran farklılık gösterse de tüm eyaletlerin 7 Kasım-11 Aralık’ta seçim sonuçlarını resmen onaylaması gerekiyor.

DELEGELERİN SEÇİLMESİ

Ülkedeki seçim sistemi, en fazla oyu alanın değil, en fazla delegeye ulaşan adayın lider olmasına imkan veren Seçiciler Kurulu (Electoral College) sistemiyle çalışıyor.

Buna nazaran ABD halkı, liderlerini direkt kendi oylarıyla değil, seçtikleri delegeler üzerinden dolaylı olarak belirliyor.

Oy sayım sürecinin bitmesinin ardından parti komiteleri tarafından seçilen yetkililer ile parti içerisindeki mevcut yetkililer ortasından delegeler belirleniyor.

Delegelerin belirlenmesi için eyaletlere tanınan son tarih 11 Aralık.

Eyalet valileri, seçilen delegelerin isimlerini ve onaylanan sonuçları listeleyen bir doküman hazırlayarak, başşehir Washington DC’de bulunan ABD Kongresinin Ulusal Arşiv kısmına gönderiyor.

17 Aralık’a kadar her eyaletin Seçiciler Kurulu üyelerinin, lider ve lider yardımcısı adayına oyunu verip, bu oyları Washington’a göndermesi öngörülüyor. Gönderilen oyların en geç 23 Aralık’a kadar ABD Kongresine ulaşması gerekiyor.

RESMEN MİSYONA BAŞLAMA

Kongre, 6 Ocak 2025 tarihinde sonuçları resmen onaylamak üzere toplanıyor.

Kongrenin sonuçları resmi olarak onaylamasından yaklaşık 2 hafta sonra 20 Ocak 2025’te ABD’nin yeni başkanı ve başkan yardımcısının Kongre’de yemin ederek misyona başlaması bekleniyor.

ÖNCEKİ BAŞKANLIK SEÇİM SONUÇLARI NE VAKİT AÇIKLANMIŞTI?

ABD’de 3 Kasım 2020’de yapılan başkanlık seçiminde oyların sayımının tamamlanması 4 gün sürmüştü.

Seçimden 4 gün sonra 277 delegeye ulaşan Joe Biden, ABD’nin 46. Başkanı olmuştu.

Öte yandan Trump destekçileri, 6 Ocak 2021’de seçim sonuçlarının onaylanması için oturumun yapıldığı Kongre binasını basmıştı.

George W. Bush ve Al Nazaran ortasında 7 Kasım 2000’de yapılan başkanlık seçiminin sonuçları da haftalarca açıklanmamıştı.

Seçimden haftalar sonra Florida eyaletinde yalnızca 537 oy alan Bush, ABD’nin 43’üncü lideri olmuştu.